Programa

Programa:
1. Uma história brasileira dos estudos de gênero e sexualidade nos estudos de Literatura;
2. Amoras: outras formas de enunciar o amor;
3. A literatura se transfaz;
4. Da pele à palavra: marcas da identidade quare na arte literária;

5. Expressões negro-sapatão na produção literária brasileira como exercício de libertação e prática democrática;
6. Autobiografias trans brasileiras;
7. Exercício e desejo (homos)sexual em algumas narrativas do entre séculos XIX e XX;
8. Leituras lésbicas no Brasil contemporâneo;
9. As donzelas-guerreiras e a crítica literária brasileira e portuguesa.


Bibliografia

ÁDREON, Loris. Meu corpo, minha prisão: Autobiografia de um transexual. Rio de Janeiro: Marco Zero, 1985.

BEAUVOIR, Atena. Contos transantropológicos. Poro Alegre: Taverna, 2018.

BUTLER, Judith. Relatar a si mesmo: Crítica da violência ética. Belo Horizonte: Autêntica, 2015.

CRENSHAW, Kimberlé. A intersecionalidade na discriminação de raça e gênero. VV. AA. Cruzamento: raça e gênero. Brasília: Unifem, 2004. Disponível em: https://static.tumblr.com/7symefv/V6vmj45f5/kimberle-crenshaw.pdf Acesso em: 14 jul. 2020.

DELUCA, Naná. O sexo dos tubarões. São Paulo: Patuá, 2017.

EL FAR, Alessandra. Os romances que o povo gosta: o universo das narrativas populares de finais do século XIX. Floema (UESB), v. 9, p. 11-31, 2011.

EVARISTO, Conceição. Insubmissas lágrimas de mulheres. Rio de Janeiro, Malê, 2016.

GALVÃO, Walnice. A donzela-guerreira: um estudo de gênero. São Paulo: Senac, 1998.

HERZER. A queda para o alto. Rio de Janeiro: Vozes, 1982.

LESLÃO, Janaína. A princesa e a costureira. Metanoia editora, 2016.

LEONEL, Vange. As Sereias da Rive Gauche. 2002. São Paulo: Brasiliense, 2002.

LORDE, Audre Lorde. Irmã Outsider: ensaios e conferências. Tradução: Stephanie Borges. Belo Horizonte: Autêntica, 2019.

LOURO, Guacira Lopes. Um corpo estranho: ensaios sobre a sexualidade e a teoria queer. 2. ed. Belo Horizonte: Autêntica, 2015.

LUGARINHO, Mário. A crítica literária e os estudos gays e lésbicos: uma introdução a um problema. In: Rick Santos; Wilton Garcia. (Org.). A escrita de adé: perspectivas teóricas dos estudos gays e lésbic@s no Brasil. 1ed.São Paulo: Xamã, 2002, p. 51-58.

LUGARINHO, Mário. Como traduzir a teoria Queer para a Língua Portuguesa. REVISTA GÊNERO, Niterói, v. 1, n.2, p. 36-46, 2013.
LUGARINHO, Mário. Antropofagia crítica: para uma teoria queer em português. Olhar (UFSCar), v. 22, p. 105-111, 2010.

MAIA, Helder Thiago. Transgressões Canônicas: Queerizando a Donzela-Guerreira. Cadernos de literatura comparada, n. 39, p. 91-108, 2018.

MENDES, L. P. Livros para Homens: sucessos pornográficos no Brasil no final do século XIX. In: CADERNOS DO IL, PORTO ALEGRE, v. 53, p. 173-191, 2016.

MORAIS, Fernando Luís de. Diamantes negros sob um arco-íris multicolorido: as identidades negras-gay na poesia de Thomas Grimes. Orientadora: Cláudia Maria Ceneviva Nigro. 2019. 150 f. Dissertação (Mestrado Teoria da Literatura) - Universidade Estadual Paulista (UNESP), Instituto de Biociências Letras e Ciências Exatas, São José do Rio Preto, 2019.   
 
MORSCH, Bruna Sofía. Van Ella Citron. Joinville: Micronotas, 2017.

MOTTA, Waldo. Eis o homem. Vitória: Ed. Da Fundação Ceciliano Abel de Almeida, 1987.

NASCIMENTO, Tatiana. Cuierlombismo literário. São Paulo: edições n-1, 2019. Série Pandemia.

NASCIMENTO, Tatiana. Lundu. Brasília: Padê, 2016.
OLIVEIRA, Valdeci. Figurações da donzela-guerreira nos romances Luzia-Homem e Dona Guidinha do Poço. Campinas: UNICAMP, 2001. 154f. Dissertação (Mestrado em Teoria e História Literária) – Universidade Estadual de Campinas, 2001.

POLESSO, Natália Borges. Amora. Porto Alegre: Não Edtora, 2016.

PONTUAL, Cesar. Abra. São Paulo: Patuá, 2017.

SANTOS, Claudiana Gois dos. A Bruta Flor do Querer: amor, performance e heteronormatividade na representação das personagens lésbicas. 2018. Dissertação (Mestrado em Estudos Comparados de Literaturas de Língua Portuguesa) - Faculdade de Filosofia, Letras e Ciências Humanas, Universidade de São Paulo, São Paulo, 2018.

SANTOS, Rick; GARCIA, Wilton. A escrita de adé: perspectivas teóricas dos estudos gays e lésbic@s no Brasil. São Paulo, New York: Xamã, CUNY, 2003.

SILVA, Cidinha da. Um Exu em Nova York. Editora Pallas, 2018.

SILVA, E. K. da; CAMARGO, F F. Os gozos de Bem Bem. In: MALUCO, C. O menino do Gouveia. Uberlândia: O sexo da palavra, 2017.
 

Programa

Aula 1: 12 agosto – Apresentação do curso – Bovarismo all’italiana: a personagem feminina em Sibilla Aleramo e Neera. Ministrante: Profa. Dra. Erica Salatini.

Aula 2: 17 agosto - Os artesãos da personagem romanesca italiana: Pirandello e Svevo
Ministrante: Prof. Dr. Aislan Macieira

Aula 3: 19 agosto - As meninas de Alba de Céspedes e as de Lígia Fagundes Telles
Ministrante: Profa. Dra. Erica Salatini

Aula 4: 24 agosto A personagem do romance da Resistência: Vittorini (Homens e não, 1944) e Calvino (A trilha dos ninhos de aranha, 1945).
Ministrante: Prof. Dr. Aislan Macieira

Aula 5: 26 agosto: Personagens e pluralidade em Igiaba Scego
Ministrante: Profa. Dra. Tatiana Fantinatti

Aula 6: 31 agosto As personagens femininas em Elena Ferrante (A vida mentirosa dos adultos, 2020) e Clarice Lispector (A Hora da estrela).
Ministrante: Profa. Ms. Dayana Loverro

Bibliografia:
ALERAMO, S. Uma mulher. Trad. Marcella Mortara, Rio de Janeiro: Marco Zero, 1984.
BERARDINELLI, A. “O problema da personagem na narrativa do século XX”. In: Não incentivem o romance e outros ensaios. Trad. Doris N. Cavallari, Francisco Degani, Patricia de Cia. São Paulo: Nova Alexandria, 2007.
CALVINO, Italo. A trilha dos ninhos de aranha. Trad. Roberta Barni. São Paulo: Companhia das Letras, 1993.
CANDIDO, Antonio. A personagem de ficção. 10ª. ed. São Paulo: Perspectiva, 2000.
CASINI, Maria Cecilia; CAVALCANTI, Thaís Helena de Barros. Os primórdios da literatura feminina na Itália: Una donna, de Sibilla Aleramo. Revista Mulheres e literatura, Rio de Janeiro, v. 17, n. [7 p.] jul/dez. 2016, 2016.
CÉSPEDES, Alba de. Ninguém volta atrás. Trad. Augusto de Souza. Rio de Janeiro: IPE, 1962.
DALCASTAGNÈ, Regina. “A personagem do romance brasileiro contemporâneo: 1990-2004”. In: “Estudos de Literatura Brasileira Contemporânea”, n. 26, Brasília, jul.-dez. 2005, pp. 13-71.
FERRANTE, E. A Vida Mentirosa dos Adultos, trad. Marcello Lino. Rio de Janeiro: Editora Intrínseca, 2020.
FRIEDMAN, Norman. “O ponto de vista na ficção. O desenvolvimento de um conceito crítico”. Trad. Fabio Fonseca de Melo. In: Revista Usp. São Paulo, n. 53. pp. 166-182. Mar/mai 2002.
(Disponível em: http://www.usp.br/revistausp/53/15-norman-2.pdf )
GUERINI, Andrea e ANDRADE, A. A. S. “Sibilla Aleramo: consciência e escrita”. In: Revista Estudos Feministas. vol.17 no.2. Florianópolis Mai/Ago. 2009.
PONTIERI, Regina. “Onde foi parar o sujeito? – Experiências da subjetividade na ficção do século XX.” In: Revista Literatura e Sociedade. São Paulo: USP/FFLCH/DTLLC, n. 14, 2012. (Disponível em: http://dtllc.fflch.usp.br/node/157 ).
SALATINI, Erica. Antonio Tabucchi contista: entre a incerteza do sentido e os equívocos da experiência. São Paulo: Nova Alexandria, 2016.
__________ "Alba de Céspedes entre o romance sentimental feminino e a resistência ao fascismo". In "Literatura Italiana Traduzida", v. 1, n. 11, nov. 2020.  Disponível em: https://repositorio.ufsc.br/handle/123456789/217905
TESTA, Enrico. Heróis e figurantes. O personagem no romance. Trad. Patricia Peterle. Florianópolis: Rafael Copetti Ed., 2019.
VITTORINI, Elio. Homens e não. Trad. Maria Helena Arrigucci. São Paulo: Cosac&Naify, 2007.

Programa

  • 1. Breve histórico da língua russa e seu alfabeto
  • 2. Algumas particularidades da língua russa (casos, aspectos verbais, verbos de movimento)
  • 3. Alfabetização
  • 4. O caso nominativo
  • 5. O gênero do substantivo: masculino, feminino e neutro
  • 6. O número do substantivo: singular e plural
  • 7. O adjetivo: gênero e número
  • 8. O verbo russo: primeira e segunda conjugação
  • 9. Os advérbios
  • 10. O caso prepositivo: declinação do substantivo singular
  • 11. O caso prepositivo: declinação do adjetivo e pronomes
  • 12. Vocabulário
  • 13. Fonética
  • 14. Informações complementares relativas à história e à cultura russa 

- Bibliografia
AMÉRICO, Ekaterina Volkova; FERNANDES, Gláucia Roberta Rocha. Fale tudo em russo! Barueri: Disal
Editora, 2013. 336 p.
CASTRO, Tanira. Fale russo: leitura. Porto Alegre: Ediplat, 2007. 144 p.
ESMANTOVA, T. Russkii iazyk: 5 elementov. Nível A1 (elementar). São Petersburgo: Zlatoust, 2016,
319p.
KHAVRÓNINA, S. A e CHIROTCHÉNSKAIA, A. I. Russian in exercises. Moscou: Progress Publishers, 1981.
MILLER, L. V.; POLITKÔVA, L. V.; RIBAKÔVA I. I. Jíli-bíli – 28 urokov rússkogo iaziká dlia
natchináiuschikh. 4ª edição. São Petersburgo: Zlatoust, 2003. 152 p.
STEPÁNOVA, F.; IÉVLIEVA, Z.; TRÍUCHINA, L. Rússki iazyk dliá vsiekh. Moscou: Editorial Progresso,
1981.
TCHERNICHÔV, S. I. Poiekhali! Rússki iazik dlia vzroslikh. Natchalni kurs. 7ª edição. São Petersburgo:
Zlatoust, 2009. 280 p.

Programa

1. PROGRAMA COMPLETO

1. Introducció: història de la llengua catalana des dels orígens.
2. Els conceptes de llengua i dialecte.
3. El nom de la llengua. El cas del valencià.
4. El domini lingüístic actual de la llengua catalana. Oficialitat.
5. Els dos grans blocs dialectals del català (oriental i occidental) i els dialectes que els componen.
6. Selecció de cançons de grups de música i cantautors de cada dialecte.
7. Treball d’identificació dels trets dialectals exposats (lèxics, morfosintàctics, fonètics…) a partir de l’escolta activa i l’anàlisi de les cançons seleccionades.
8. Difusió dels canals per poder accedir a la recerca de grups de música i cantautors en llengua catalana de tot el domini lingüístic.

2. BIBLIOGRAFIA

BIBILONI, G. Llengua estàndard i variació lingüística. València, 1997.
INSTITUT D'ESTUDIS CATALANS. Secció Filològica. Proposta per a un estàndard oral de la llengua catalana, I. Fonètica. Barcelona: Institut d'Estudis Catalans, 1990 [1999].
INSTITUT D'ESTUDIS CATALANS. Secció Filològica. Proposta per a un estàndard oral de la llengua catalana, II. Morfologia. Barcelona: Institut d'Estudis Catalans, 1992 [1999].
INSTITUT D'ESTUDIS CATALANS. Secció Filològica. Gramàtica de la llengua catalana. Barcelona: Institut d'Estudis Catalans, 2016.
MOLL, F. DE B. Llengua o dialecte? Català o mallorquí? Palma, 1978.
MOLLÀ, T. / PALANCA, C. Curs de sociolingüística 1. València, 1987.
POLANCO, L. “Llengua i dialecte: una aplicació dialectomètrica a la llengua catalana”. Miscel·lània Sanchis Guarner. València, 1984.
VENY, J. Els parlars catalans. Síntesi de dialectologia catalana. Palma: Editorial Moll, 1982.
VENY, J; MASSANELL, M. Dialectologia catalana. Aproximació pràctica als parlars catalans. Barcelona: Edicions de la Universitat de Barcelona, 2015.

Atles lingüístic del domini català. Veny- Pons i Griera. https://aldc.espais.iec.cat/
Diccionari català-valencià-balear. Alcover-Moll. https://dcvb.iec.cat/
Els sons del català. Universitat de Barcelona. http://www.ub.edu/sonscatala/ca/presentacio
Enderrock. La música de la teva generació. https://www.enderrock.cat/
Viasona. Tota la música en català. https://www.viasona.cat/

Programa

Aula 1: A intraduzibilidade em questão
Eco (2007), Laranjeira (2003), Steiner (2005).

Aula 2: Fidelidade e equivalência
Eco (2007), Laranjeira (2003).

Aula 3: Tradutor-criador
Campos (2011), Laranjeira (2003).

Aula 4: Problemas de tradução
Comentários aos textos e propostas de traduções feitas pelos alunos

Bibliografia:
APEL, Friedmar. Il manuale del traduttore letterario. Milão: 1993, Edizioni Angelo Guerini e Associati.
CAMPOS, Haroldo. Transcriação. São Paulo: Perspectiva, 2011
ECO, Umberto, Dire quasi la stessa cosa: esperienze di traduzione. Milão: Bompiani, 2007.
LARANJEIRA, Mário. Poética da tradução: do sentido à significância. São Paulo: Editora da Universidade de São Paulo, 2003.
NERGAARD, Siri (org.). La teoria della traduzione nella storia. Milão: Strumenti Bompiani, 2013.
NERGAARD, Siri (org.). Teorie contemporanee della traduzione. Milão: Strumenti Bompiani, 1995.
PYM, Anthony. Explorando as teorias da tradução. São Paulo: Perspectiva, 2017.
STEINER, George. Depois de Babel: questões de linguagem e tradução. Traduzido por Carlos Albert Faraco. Curitiba: Editora da UFPR, 2005.
 

Programa

Programa do Curso - (Syllabus)
 
First lesson (3 hours): introduction to the course; the main problems of ancient oratory; fundamentals of argumentation theory (Perelman-Olbrechts Tyteca, van Eemeren, Rigotti) and its applicability to the ancient literary oratory; the relationship between rhetoric and ancient oratory; contextualization of the examined works (Sallust, De Catilinae coniuratione; Livy, Ab urbe condita libri; Virgil, Aeneis; Lucan, Bellum civile); 
 
Second lesson: (3 hours): analysis of Catilina's speeches in Sallust, De Catilinae coniuratione 20-22 and 58 and of the orations of Scipio and Hannibal in Livy, Ab urbe condita 21, 39-44. 
 
Third lesson: oratory in epic poetry, taking as starting point G. Highet, The speeches in Vergil's Aeneid, Princeton 1972: analysis of the discourses of Ilioneus (Aen. I, 522-538) and of Drances (Aen. XI, 343-375); synthetic argumentative analysis and reflection on the debate of Aeneas and Dido in the fourth book 
 
Fourth lesson (3 hours): analysis of the speeches of Brutus and Cato in Lucan, Bellum Civile II, 242-323. Final remarks on the course; further methodological and research perspectives.
 
 
Texts:
 
C. Sallustius Crispus, Catilina, Iugurtha, Fragmenta ampliora, ed. A. Kurfess, Stutgardiae et Lipsiae 1957;
Titi Livi Ab urbe condita libri. Rec. et adnotatione critica instr. C. F. Walters et R. S. Conway. Tomus III, libri XXI-XXV, Oxonii 1929 (often reprinted); Livius, Ab Urbe Condita, Libri XXI–XXII; XXIII-XXV, ed. T. A. Dorey, Leipzig, Teubner, 1971-1976
P. Vergilius Maro, Aeneis. Recensuit atque apparatu critico instruxit Gian Biagio Conte, Berolini et Novi Eboraci 2009.
Lucani Opera. R. Badalì recensuit, Romae, 1992.
 
Bibliografia:
 
G. Abbamonte, L. Miletti, L. Spina (eds.), Discorsi alla prova, Napoli 2009.
G. Aldrete, Gestures and acclamations in ancient Rome, Baltimore-London 1999.
A. Balbo, I frammenti degli oratori romani dell’età augustea e tiberiana. Parte prima. Età augustea, Alessandria 20072.
A. Balbo, I frammenti degli oratori romani dell’età augustea e tiberiana. Parte seconda. Età tiberiana, Alessandria 2007.
A. Balbo, Marcus Junius Brutus the Orator. Between Philosophy and Rhetoric, in Community and Communication. Oratory and Politics in Republican Rome, Oxford 2013, 315-328.
A. Balbo, Profili argomentativi del discorso di Catilina in Sall. Cat. 20-22, «Philologia Antiqua». 11, 2018, 9-24.
D. H. Berry - A. Erskine (eds.), Form and Function in Roman oratory, Cambridge 2010.
W. W. Batstone, Catiline's speeches in Sallust's « Bellum Catilinae ». Form and function : 227-246.
A. Cavarzere, Gli arcani dell'oratore: alcuni appunti sull'actio dei romani, Roma-Padova 2011.
J.C. De Nadaï, Rhétorique et poétique dans la Pharsale de Lucain, Paris 2000.
F. H. van Eemeren (et alii), Handbook of Argumentation Theory, New York 2014.
A. Feldherr, « Magna mihi copia est memorandi »: modes of historiography in the speeches of Caesar and Cato (Sallust, Bellum Catilinae 51-4) in Time and narrative in ancient historiography : the « plupast » from Herodotus to Appian ed. by J. Grethlein and Ch. B. Krebs. Cambridge ; New York 2012, 95-112.
R. P. Geckle, The rhetoric of morality in Sallust's speeches and letters. Diss. Columbia University New York 1995.
J.C. Hall, Oratorical Delivery and the Emotions: Theory and Practice, in A companion to Roman Rhetoric, eds. W. J. Dominik, J. Hall, Oxfrod 2007, 218–234.
G. Highet, The speeches in Vergil's Aeneid, Princeton 1972.
A. Iacona, L'argomentazione, Torino 2005.
G. A. Kennedy, A New History of Classical Rhetoric, Princeton 1994.
A. Laird, Power of expression, expressions of power. Speech presentation and Latin literature, Oxford 1999.
H. Lausberg, Handbook of Literary Rhetoric, English translation by D. E. Orton and R. D. Anderson, Leiden 1998 (based upon Lausberg second German edition of 1973).
J. Marincola, Speeches in Classical Historiography, in J. Marincola (ed.), A Companion to Greek and Roman Historiography, Oxford 2007, 118-132.
N.P. Miller, Dramatic speech in Roman Historians, Greece and Rome 22, 1975, 42-57.
R. Mueller, Zum Verhältnis von narrativen und strukturellen Elementen in der antiken Geschichtsschreibung. SStor 10, 1986, 25-35
R. Nicolai « Unam ex tam multis orationem perscribere »: riflessioni sui discorsi nelle monografie di Sallustio. Atti del primo convegno nazionale sallustiano: L'Aquila 28-29 settembre 2001 a cura di G. Marinangeli. L’Aquila 2002, 43-67.
F.R. Nocchi, Tecniche teatrali e formazione dell’oratore in Quintiliano, Berlin; Boston (Mass.) 2013.
E. Norden, Die antike Kunstprosa, Berlin 19153
D. Pausch (ed.), Stimmen der Geschichte. Funktionen von Reden in der antiken Historiographie, Berlin-New York 2010.
R. Ullmann, La technique des discours dans Salluste, Tite Live et Tacite : la matiere et la composition, Oslo 1927.
A. J. Woodman, Rhetoric in classical historiography, London and Sydney 1988.
C. Perelman, L. Olbrechts-Tyteca, Traité de l'argumentation. La nouvelle rhétorique, Paris, PUF, 1958, tr. it. Trattato dell'argomentazione. La nuova retorica, Torino 1966.
C. Steel, H. van der Blom (eds.), Community and Communication. Oratory and Politics in Republican Rome. Oxford 2013.
 

Programa

Língua galega 1

- expressão oral (com o professor ou entre alunos sobre temas de atualidade e sobre a questão da história do galego e a sua situação na sociedade). Resolver situações e tarefas como intervenções simples de carácter social;
- compreensão escrita (textos não só literários mas também ensaísticos e jornalísticos). Compreensão, interpretação e identificação de informação e instruções simples relacionadas com situações habituais e previsíveis encontradas em textos;
- compreensão oral (canções, fragmentos de filmes e vídeos, reportagens, series...). Compreensão de expressões e vocabulário sobre temas de interesse pessoal.
- expressão escrita (expressar opiniões, sentimentos, desejos e preferencias; fazer sugestões, convites e dar instruções mínimas, saudar, se apresentar, agradecer e pedir desculpas);
- dimensão intercultural e sociolinguística (serão abordados diferentes temas sobre a cultura galega como a mitologia, as tradições, os símbolos, os principais autores, a relação Galícia-Brasil). O marco cultural ajuda a entender melhor o funcionamento interno e externo da língua galega, o marco pragmático.
O professor fornecerá ao aluno muitas ferramentas virtuais para que a aprendizagem possa se tornar autónoma e para que o aluno use os recursos on-line para o estudo e a revisão dos conteúdos. Ao longo do curso será entregado muito material procedente de revistas e jornais culturais galegos.
Os conteúdos gramaticais incluem: o alfabeto (gráfico e fonético), letras e sons, os numerais, o grupo nominal, os pronomes, a colocação dos pronomes átonos, os acentos, os principais tempos verbais (presente, copretérito, imperativo...) e perífrases verbais básicas.
Cada sessão estará dividida em 2 partes: 1 hora teórica (por exemplo as regras da colocação dos pronomes átonos...) e outra hora prática (estudo da colocação dos pronomes em um texto ou a criação de frases por parte dos próprios alunos). Deste jeito, as aulas são mais participativas.

Anexo referências bibliográficas
Língua galega 1

Recursos didáticos
Livro de texto didático
Chamorro, Margarita; da Silva, Ivonete; Núñez, Xaquín, 2008. Aula de Galego 1. Xunta de Galicia.
https://www.lingua.gal/c/document_library/get_file?file_path=/portal-li…

Manuais de apoio
———— 2003. Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego. Real Academia Galega.
Callón, Carlos. 2012. Como falar e escribir en galego con corrección e fluidez. Xerais.
Freixeiro Mato, Xosé Ramón. 2013. Estilística da lingua galega. Xerais.
López Viñas, Xoán; Lourenço Módia, Cilha; Moreda Leirado, Marisa. 2011. Gramática práctica da lingua galega. Baía Edicións.
Regueira Fernández, Xosé Luis. 2010. Dicionario de pronuncia da lingua galega. Real Academia Galega.

Exercícios de língua
Bermúdez, Ana; Colmenero, Antonio. 1999. Prácticas de lingua. Edicións do Cumio.

Manuais de sociolinguistica
Mariño Paz, Ramón. 1998. Historia da lingua galega. Sotelo Blanco Edicións
Monteagudo, Henrique. 1999. Historia social da lingua galega. Galaxia.

Revistas
VV.AA. 2014. Revista Grial nº 203. Galaxia.
VV.AA. 1998. Boletín galego de literatura nº19. Universidade de Santiago de Compostela.

Programa

1. Contexto europeu, espanhol e galego entre 1900 e 1936;
2. A fundação das Irmandades e as assembleias nacionalistas;
3. Revistas: Lar, Céltiga, A Nosa Terra, Nós... e outras revistas da época: Orpheu, Presença, Klaxon.
4. A Geração do 16: grupo Nós;
5. A Geração do 25: as vanguardas;
6. Otero Pedrayo;
7. Vicente Risco;
8. Ramón Cabanillas;
9. Os irmáns Vilar Ponte;
10. Alfonso Daniel Rodríguez Castelao;
11. Outros autores: Alexandre Bóveda, Florentino López Cuevillas, Fermín Bouza Brey.
12. A arte no 1º terço do século XX em Galicia.


Manuais teóricos:
Asociación Socio-Pedagóxica Galega (ed.) (1996). Historia da Literatura Galega 5 vols.. Vigo: A Nosa Terra
Bernárdez, Carlos L. et alii (2001). Literatura galega S. XX. Vigo: A Nosa Terra
Carballo Calero, Ricardo (1981). Historia da Literatura Galega Contemporánea. Vigo Xerais
Pena, Xosé Ramón (2013). Historia da Literatura III. De 1916 a 1936. Vigo: Xerais
Rodríguez Sánchez, Francisco (1990 ). Literatura galega contemporánea. Problemas de método e interpretación .
Vilaboa: Ed. do Cumio
Tato Fontaíña, Laura (1999). Historia do Teatro Galego. das orixes a 1936. Vigo: A Nosa Terra
Vilavedra, Dolores (1999). Historia da Literatura Galega. Vigo: Galaxia


Obras de leitura (fragmentos disponibilizados pelo professor):
Alfonso R. Castelao: Retrincos;
Ramón Cabanillas: Da terra asoballada;
Ramón Otero Pedrayo: Arredor de si;
Manuel Antonio: De catro a catro;
Rafael Dieste: Dos arquivos do trasno;
Vicente Risco: O porco de pé.

Programa

Aula 1 (16/10)  – Queer/Quare e a questão do cânone Introdução teórica 
Aula 2  (23/10) – Memórias da AIDS em The Story of the Night de Colm Toíbín
Aula 3  (30/10) – Romance histórico e nacionalismo queer em At Swim, Two Boys de Jamie O’Neill
Aula 4   (06/11)– Migrações I: Stir Fry de Emma Donoghue
Aula 5  (13/11) – Migrações II: The Hennah Wars de Adiba Jaigirdar
Aula 6  (20/11) – Transgeneridades: Son de William Keoghane
Aula 7  (27/11) – Encerramento: Queer e outras artes na Irlanda
Referências bibliográficas
BARRETT, D.C.; et al. “Whose Gay Community: Social Class, Sexual Self-Expression”. The
Sociological Quarterly. 46 (3): 437–456. 2005.
BHABHA, Homi. The location of culture. Routledge, 1994, London.

BORGES, Esther Gazzola. The Self in the Other: an analysis of Stir-Fry by Emma Donoghue. 2022. Dissertação
(Mestrado em Estudos Lingüísticos e Literários em Inglês) - Faculdade de Filosofia, Letras e Ciências Humanas,
Universidade de São Paulo, São Paulo, 2021. doi:10.11606/D.8.2021.tde-26052022-125249..
BUTLER, Judith. Gender Trouble. Feminism and the Subversion of Identity. New York: Routledge, 1999.
BUTLER, Judith. Bodies that Matter. On the Discursive Limits of “Sex”. New York, Routledge, 1993. 
BUTLER, Judith. “Endangered/Endangering: Schematic Racism and White Paranoia”. In: Reading Rodney King,
Reading Urban Uprising. Robert Gooding-Williams, Ed. Routledge, 1993, pp. 16-22.
CARREGAL, José. Queer Whispers: Gay and Lesbian Voices of Irish Fiction. Dublin: University College Dublin
Press, 2021.
CRONIN, M.G. “‘He’s My Country’: Liberalism, Nationalism, and Sexuality in Contemporary Irish Gay Fiction”. In:
Éire-Ireland, Volume 39:3&4, Fómhar/Geimhreadh / Fall/Winter 2004, pp. 250-267. Disponível em
<https://muse.jhu.edu/article/176049&gt;. Acessado em novembro de 2018.
DONOGHUE, Emma. Stir-Fry. Penguin Books, 1995: London.
FOUCAULT, M. The History of Sexuality. New York: Random House, 1978.
JAIGIRDAR, Adiba. The Henna Wars. Page Street Kids, 2020.
JAIGIRDAR, Adiba. Hani and Ishu’s Guide to Fake Dating. Page Street Kids, 2021.
KEOHANE, William. Son. Belfast: The Lifeboat Press, 2023.
LUIBHEID, E. Nationalist Heterosexuality, Migrant (Il)legality, and Irish Citizenship Law: Queering the Connections.
South Atlantic Quarterly, 110 (1), 2010, pp. 179–204. doi:10.1215/00382876-2010-028
MACLEOD, Allison. Irish Queer Cinema. Edinburgh University Press Ltd, 2018
MULHALL, Anne. “Queer in Ireland: ‘Deviant’ Filiation and the (Un)holy Family”. In DOWNING, L., GILLET, R.
Queer in Europe. Surrey: Ashgate, 2011. pp. 99-112.
O’NEILL, Jamie. At Swim, Two Boys. New York: Scribner, 2003.
O’TOOLE, Tina. “Cé Leis Tú? Queering Irish Migrant Literature.” Irish University Review,
vol. 43, no. 1, 2013, pp. 131–45. Crossref, doi:10.3366/iur.2013.0060.
PACHECO, V.A.C. “Homonacionalismo na literatura irlandesa contemporânea”. In: e-scrita Revista do Curso de
Letras da UNIABEU Nilópolis, v.11, Número 2, 2020, 129-145.
https://revista.uniabeu.edu.br/ojs2/index.php/RE/article/view/4053
PATTEN, E. “Contemporary Irish fiction”. In: FOSTER, J. W. The Cambridge Companion to the Irish Novel.
Cambridge: Cambridge University Press, 2006. pp. 259-275.
PUAR, J. K. Terrorist Assemblages. Homonationalism in Queer Times. Duke University Press, Durham: 2017.
SEDGWICK, Eve Kosofsky. Between Men. English Literature and Male Homosexual Desire. New York: Columbia
University Press, 1985.
SOMERVILLE, Siobhan B. (Ed). The Cambridge Companion to Queer Studies. New York: Cambridge University
Press, 2020.
TÓIBÍN, Cólm. The Story of the Night. New York: Scribner, 2005.
VALENTE, J. The Myth of Manliness in Irish National Culture. 1880-1922. Chicago: University of Illinois Press, 2011.

Programa

• Revisão do Módulo 1
• Números
• Cumprimentos
• Presente Contínuo
• Sufixos de casos dativo, ablativo e locativo
- Sufixos de direção
- Sufixos de localização
- Sufixos de procedência
• antes de, depois de
• Países, Nacionalidades
- De onde você é?